GBPW KULING

Fundusz dla Przyrody jest pierwszą w Polsce inicjatywą podjętą wspólnie przez organizację społeczną (PTPP pro Natura) i firmę (Grupa Energa) w celu dystrybucji środków na rzecz projektów z zakresu ochrony przyrody.

W trakcie pierwsze edycji konkursowej GBPW KULING otrzymała dotację na realizacje zadania - Nurogęsi i gągoły wracają na Wyspę Sobieszewską.

Zadanie polegało na instalacji 25 bud lęgowych dla traczy nurogęsi i gągołów na Wyspie Sobieszewskiej (gm. Gdańsk, woj. pomorskie). Celem było zwiększenie dostępności potencjalnych miejsc lęgowych i zwiększenie stanu populacji ptaków gniazdujących w dziuplach o dużej średnicy wlotowej.

W okresie 16 kwietnia - 28 kwietnia na obwodzie Wyspy Sobieszew-skiej (z pominięciem części graniczącej z Zatoką) rozwiesiliśmy 22 budy, dalsze trzy z uwagi na wysoki poziom wody i niedostępność terenu dowiesiliśmy 14 maja w obrębie rezerwatu "Ptasi Raj". Wszystkie budy zamontowaliśmy na drzewach na wysokości od 4 - 6 m . Miejsca lęgowe nie są rozmieszczone równomiernie - wybieraliśmy lokalizacje spokojne, w których gromadzą się ptaki, miejsca niedostępne - wszystkie w bezpośredniej bliskości wody. Wszystkie budy zostały zabezpieczone i pomalowane impregnatem zapobiegającym gniciu. Część bud pomalowaliśmy na kolor brązowy, część na zielony. Szpary między deskami w trakcie montażu zabezpieczyliśmy elastycznym silikonem w celu uniknięcia rozszczelnień (budki takie są znacznie mniej atrakcyjne dla ptaków jako bezpieczne miejsca lęgowe). W trakcie kontroli okazało się jednak, że metoda ta okazała się zawodna - różnice wilgotności i temperatury spowodowały powstanie niekiedy półcentymetrowych szczelin pomiędzy deskami. Podczas kontroli polęgowej zasiedlenia (16 sierpnia - 27 sierpnia) budy ponownie zabezpieczyliśmy - tym razem pasami czarnej folii izolacyjnej, która w naszym przekonaniu będzie prawidłowo spełniać swoją rolę przez kilka lat. Zmieniliśmy również wyściółkę w budach, w których stwierdziliśmy ubytki bądź materiał w złym stanie.

         W trakcie kontroli zasiedlenia i zajęcia bud stwierdziliśmy zasiedlenie przez ptaki sześciu budek:
- tracz nurogęś (Mergus merganser) - 3
- gagoł (Bucephala clangula) - 1
- puszczyk (Strix aluco) - 1
- krzyżówka (Anas platyrhynchos) - 1
         W przypadku nurogęsia i gągoła stwierdziliśmy lęgi, natomiast dla dwóch dalszych gatunków odnotowano ślady ich obecności. Gniazdowanie gągoła jest pierwszym od lat stwierdzonym na Wyspie Sobieszewskiej. Lęg zakończył się sukcesem. W drugiej połowie lipca obserwowaliśmy nadal trzy wyrośnięte nielotne pisklęta. Rodziny nurogęsi w początkowym stadium wodzenia liczyły 9,7 i 3 pull.
         Jedna buda została prawdopodobnie zniszczona - w trakcie kontroli polęgowej w sierpniu nie znaleźliśmy jej w miejscu montażu.

W pierwszym roku stwierdziliśmy zasiedlenie przez ptaki 24% bud . Biorąc pod uwagę późny termin montażu - kwiecień (zdecydowana większość ptaków opuściła już okolice Wyspy Sobieszewskiej i podjęła lęgi poza omawianym terenem) - jest to wynik zaskakująco dobry. Pierwsze młode nurogęsi w regionie - na jeziorach w Borach Tucholskich - obserwowane były w pierwszych dniach maja. Wydaje się, że w kolejnych latach zasiedlenie z całą pewnością nie ulegnie zmniejszeniu, a wręcz przeciwnie - budy będą dostępne już na samym początku sezonu lęgowego - co pozwoli na znacznie liczniejsze zasiedlenie przez ptaki.
W trakcie kontroli nie odnotowalismy śladów obecności kun, zarówno w budkach jak i na ich powierzchni zewnętrznej (brak śladów po pazurach).
Trwałość zamontowanych bud (bez konieczności konserwacji i dodatkowych doszczelnień) oceniamy na min. 5 lat.
Oprócz samego zainstalowania bud, członkowie naszego stowarzyszenia zebrali również doświadczenie w konstruowaniu bud i ich wieszaniu, co w przyszłości wykorzystamy nie tylko na obszarze Wyspy Sobieszewskiej.